علي بن حسين انصارى شيرازى

324

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

تكميد بر زهار زنان و مردان كنند نافع بود جهت دردى كه عارض شده باشد از عسر البول رياحى و جميع اصناف اوجاع و ورق وى چون تر بود با گردهء پيه بكوبند و بر ورمها نهند بگدازاند و همچنين همه جراحتها و چون وى بعسل پرورند نيكوترين معالجه سرفه بود و ربو و ضيق النفس را و اگر آب نخاله بگيرند و حسوى سازند در پختن پنج درم ورق وى اضافه كرده تمام بپزند و بياشامند نافع بود جهت سرفه مفرط و نفث الدم و بايد كه شش روز پياپى استعمال كنند كه عجايب مجرب است و چون ورق وى بكوبند و ضماد كنند تعقد امعا و وجع آن را نافع بود و اسحق بن عمران گويد مضر بود به گرده و مثانه تا به حدى كه خون بجاى بول بيايد و تخم رازيانه نافع بود جهت دفع مضرت وى چون با وى خلط كنند يا پيش يا بعد از وى بياشامند و صاحب منهاج گويد مضر بود به قضيب و گرده و مصلح آن سنبل الطيب بود و بدل آن به وزن آن اسارون و چهار دانك وزن آن لبان و گويند بدل آن انيسون و افتيمون بود و بدل آن به وزن آن لاغيه است و صاحب منهاج گويد شربتى از وى نيم درم بود و سده جگر و سپرز بگشايد و حيض براند صاحب مخزن الادويه مىنويسد : فراسيون به فتح فا و همچنين به ضم فا آمده و بيونانى فراسين و برسون نيز و به لاطينى مادرويتيم و به عربى علقسا جهت آنكه تلخ است و هر چيز تلخ را علقم نامند و به فارسى افنان‌سر و كورار بمعنى كراث جبلى كه گندناى گوهى باشد گويند و لفظ كرويا يمكن كه تصحيف از كورار باشد لاتين MARRUBIUM VULGARE فرانسه MARRUBE BLANC انگليسى TRUE HORCHOUND - BUGLE WEED ابو ريحان در صيدنه مىنويسد : فراسيون كه بيخ آن را براسيون گويند و بلغت رومى براسيون رنگ سبز را گويند و او به جعده ماند و اطبا آن را صوف الارض گويند فرنجمشك افرنجمشك بود و گفته شد و وى ببواسير نيكو بود و مره بيفزايد و تخم وى چون بياشامند مجفف منى بود و وى معتدل‌تر از مرزنجوش بود و سيسنبر و منفعت‌هاى وى در الف گفته شد و بدل آن گويند قرنفل بود و قرنقل يا بادرنبويه به وزن آن و گويند بادرنبويه به وزن آن و تازيان آن را برنكو خوانند صاحب مخزن الادويه مىنويسد : فرنجمشك به فتح فا و سكون نون و فتح جيم و كسر ميم ممرب پلنگمشك فارسى است و آن را فلنجمشك و ابرنمشك نيز نامند و بسريانى فلنلمشكا و برومى اميولوفراس و بيونانى اقبليس و بهندى رام‌تلسى و انيل نيز گويند فرصاد توت بود و گفته شد ابو ريحان مىگويد توت شامى است كه در ماوراء النهر او را خرتوت گويند فرفين فرفين بقلة الحمقا است و گفته شد صاحب تحفه علاوه بر بقلة الحمقا مىنويسد انديقون نزد بعضى به اين اسم است فرفير و فرمه بنفسبح است و گفته شد فريفه حلتيث است و گفته شد فرسلون طلق است و گفته شد